Hai vấn đề nghiêm trọng là tử huyệt của các doanh nghiệp phần mềm Việt

Bài viết được dịch từ Tech In Asia

Trong vòng 6 tháng vừa qua, tôi đã có dịp tiếp xúc với rất nhiều người trong lĩnh vực công nghệ tại Việt Nam, và sau khi trò chuyện một lúc, tôi bắt đầu nghe thấy họ cùng đề cập đến một vài vấn đề. Giống như là bạn bắt đầu bắt được tín hiệu trong nhiễu vậy. Và 2 vấn đề mà tôi nghe thấy họ than phiền nhiều nhất trong vài tháng vừa qua là kỹ thuật lập trình của chúng ta dường như ngày càng kém đi, còn các thiết kế thì rất tồi.

Hai vấn đề nghiêm trọng là tử huyệt của các doanh nghiệp phần mềm Việt.Hai vấn đề nghiêm trọng là tử huyệt của các doanh nghiệp phần mềm Việt.

Điều này có thể gây sốc cho nhiều người vốn xem Việt Nam là một điểm đến mới của lĩnh vực công nghệ và là một trong những nước đang dẫn đầu về dịch vụ gia công phần mềm, song những gì mà chúng ta thấy hiện nay là mầm mống của một xu hướng đang ngày càng một rõ ràng: sản phẩm có thiết kế rất xấu và các kỹ sư phần mềm thì ngày càng lười biếng.

Các kỹ sư phần mềm tại Việt Nam ngày càng trở nên lười biếng

Khi chúng ta so sánh các kỹ sư phần mềm tại Việt Nam bây giờ với thế hệ 5 đến 10 năm về trước, chúng ta sẽ nhận ra là mọi thứ đã hoàn toàn thay đổi. Và họ đã thay đổi theo xu hướng ngày càng kém hơn. Thay đổi lớn nhất mà mọi người có thể dễ dàng nhận ra là thế hệ kỹ sư phần mềm trẻ bây giờ lười biếng hơn các thế hệ trước đây. Mấu chốt của vấn đề là do hiện nay chúng ta có quá nhiều nguồn tài nguyên trực tuyến hơn một thập niên về trước. Có rất nhiều thư viện mã nguồn của các thế hệ đi trước để lại. Điều này tạo nên một thế hệ kỹ sư phần mềm có nhiều kiến thức hơn nhưng kỹ năng lập trình của họ lại kém hơn rất nhiều.

Trong quá khứ, các kỹ sư phần mềm phải đối mặt với nhiều vấn đề hóc búa và họ phải tự tìm tòi nghiên cứu để viết ra những giải thuật nhằm giải quyết những vấn đề đó. Điều này giúp cho các kỹ sư phần mềm trở nên có cách suy nghĩ nhạy bén hơn, giải quyết vấn đề tốt hơn để làm sao cho mã nguồn có thể chạy ổn định và các phần mềm có thể tương tác hoàn hảo được với nhau. Bây giờ thì các kỹ sư phần mềm chỉ việc cắt và dán mã nguồn bất cứ khi nào họ cần đến chúng, mà không cần tìm hiểu xem đoạn mã nguồn đó có những gì bên trong.

Xu hướng này thể hiện rất rõ trong các sản phẩm được tạo ra bởi thế hệ kỹ sư phần mềm hiện tại. Các sản phẩm bây giờ không đủ mạnh về mặt công nghệ. Tôi đã có dịp nói chuyện với một số người dẫn đầu trong lĩnh vực khởi nghiệp công nghệ, và họ nói rằng khi bạn nhìn vào các trang web hiện nay – các trang thương mại điện tử, trang bán hàng trực tuyến, v.v… – bạn có thể thấy các sản phẩm này dường như không có chiều sâu và được làm khá hời hợt. Các sản phẩm kiểu này thì rất dễ để tạo ra, cứ như là sản phẩm của mấy cô cậu sinh viên mới ra trường vậy.

Tựu chung lại, sự sáng tạo trong các sản phẩm này là rất hạn chế, nếu không muốn nói là không có. Nếu các kỹ sư phần mềm không biết cách suy nghĩ tìm tòi thì làm sao họ có thể sáng tạo được cơ chứ? Hiện tại, tôi tự hỏi liệu đây có thể chỉ là cái nhìn quá khắt khe của thế hệ kỹ sư phần mềm đi trước vào thế hệ kỹ sư còn non và chưa trưởng thành hay không, nhưng tôi đã nói chuyện với rất nhiều giám đốc công nghệ (CTO) của các công ty và họ cũng đã xác nhận xu hướng này là có thật, và ngày càng trở nên nghiêm trọng.

Các trang web tại Việt Nam đều có thiết kế rất xấu

Các trang web tại Việt Nam đều có thiết kế rất xấu.Các trang web tại Việt Nam đều có thiết kế rất xấu.

Vấn đề thứ hai mà các công ty công nghệ trực tuyến tại Việt Nam đang phải đối mặt đó là thiết kế. Đây là một vấn đề hoàn toàn khác với vấn đề lập trình ở trên, bởi vì nó thuộc về lĩnh vực thẩm mỹ và phong cách sáng tạo. Đây chỉ là quan điểm của cá nhân tôi, và tôi sẽ không nêu ra đích danh một cái tên cụ thể nào ở đây, nhưng nếu bạn quan sát các công ty công nghệ trực tuyến vừa khởi nghiệp tại Việt Nam mà tôi đã viết bài trong vòng 6 tháng vừa qua, bạn sẽ nhận thấy hầu hết các trang web của họ có thiết kế rất xấu. Thậm chí những trang web tin tức lớn mà có số người truy cập thường xuyên cũng nằm trong số này.

Thử lướt qua danh sách các trang web của Việt Nam được truy cập nhiều nhất trên danh sách của Alexa, bạn sẽ nhìn thấy vô số trang web có giao diện rất xấu. Nguyên nhân và hậu quả của việc thiết kế xấu có thể như sau:

1. Nếu sản phẩm không có thiết kế đẹp sẽ dẫn đến mất khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Trong một số trường hợp một giao diện sản phẩm có thể ảnh hưởng rất lớn đến việc tăng hoặc giảm số lượng người dùng.

2. Sản phẩm có thiết kế xấu đồng nghĩa với việc chủ doanh nghiệp và nhân viên phát triển web không quan tâm đến việc nghiên cứu thói quen và sở thích của người dùng.

Vấn đề này gây ảnh hưởng không tốt cho ngành công nghiệp phần mềm của Việt Nam, và nên cần có một cuộc cách mạng về thiết kế để giải quyết vấn đề này.

Giải pháp nào để xử lý hai vấn đề nêu trên?

Cho đến nay, tôi mới chỉ nhìn thấy một giải pháp duy nhất cho hai vấn đề nêu trên, đó là phải cải cách về giáo dục, đó cũng là vấn đề mà Việt Nam đang gặp phải nhiều khó khăn. Song các nhà lãnh đạo trong cộng đồng công nghệ đang tìm cách giải quyết vấn đề này thông qua các sự kiện và các khóa huấn luyện. Nhưng mọi thứ mới chỉ bắt đầu, và chúng ta cần có một cuộc cải cách sâu rộng hơn để giải quyết vấn đề có tính chất hệ thống này, việc này cũng không thể giải quyết được trong một sớm một chiều.

Mặt khác, qua đây chúng ta cũng nhận thấy một xu hướng mới. Nếu các thư viện mã nguồn mở có thể giúp cho việc tạo ra sản phẩm dễ dàng hơn, thì nó sẽ giúp cho các chủ doanh nghiệp tập trung vào giải quyết các vấn đề kinh doanh hơn là vấn đề kỹ thuật. Tuy vậy quan điểm này cũng không thực sự thuyết phục, bởi vì muốn tạo ra một sản phẩm hoàn hảo cung cấp đến người dùng thì kỹ thuật và ý tưởng kinh doanh phải được hòa quyện với nhau.

Những vấn đề này có đang xảy ra tại các nước khác ở châu Á hay không? Hay là nó chỉ xảy ra tại Việt Nam? Hãy cho chúng tôi biết thông qua những bình luận của bạn nhé!

Các bài viết liên quan:

Về tác giả bài viết:

Anh Minh DoĐỗ Anh Minh là người gốc Việt nhưng sinh ra và lớn lên tại Mỹ. Anh tốt nghiệp trường đại học UC Santa Cruz vào năm 2006. Hiện tại Minh đang sống và làm việc tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Anh luôn theo dõi sát sao sự phát triển của các công ty công nghệ tại Việt Nam và các nước Châu Á Thái Bình Dương khác, cũng như ảnh hưởng của web đến văn hóa các quốc gia này. Hiện tại đang là biên tập viên cho tờ báo uy tín TechInAsia, anh tập trung vào các lĩnh vực như mạng xã hội, ứng dụng di động, công ty công nghệ mới khởi nghiệp, marketing trực tuyến, văn hóa web và các sự kiện khác. Nếu bạn có bất cứ lời khuyên, câu hỏi nào dành cho anh thì bạn có thể liên hệ qua blog cá nhân, Facebook Twitter hoặc qua email minh[at]techinasia.com

Advertisements

2 comments on “Hai vấn đề nghiêm trọng là tử huyệt của các doanh nghiệp phần mềm Việt

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s