Con đường sự nghiệp nào cho lập trình viên?

Bài viết được dịch từ blog Coding Horror

Lời bàn của Vinacode:

Dạo gần đây trong cộng đồng lập trình viên Việt Nam lại rộ lên khái niệm về Career Path (con đường sự nghiệp). Bạn có đang thiết lập cho mình một con đường sự nghiệp nào chưa? Nhất là khi bạn đang bước sang cái tuổi “tam thập nhi lập”?

Trong bài viết “Trót theo nghiệp lập trình” thì Lê Hoàng Dũng đã viết như sau:

“Khi bạn gần tuổi 30, bạn đang diễn một vai nào đó trong ngành phát triển phần mềm, có thể là QC, QA hay lập trình viên, và lương bạn trên dưới $1000. Nghĩa là bạn có thể có trong tay hơn 20 triệu một tháng, và như thế đối với nhiều người, bạn đã khá là thành đạt. Và nếu muốn, bạn có thể có nhiều lương hơn nữa. Nhưng liệu bạn có vui không, thì tôi cũng không dám chắc, bởi thước đo của sự thành đạt hoặc hạnh phúc khác với thước đo thu nhập. Kể cả khi, thu nhập chiếm tỷ trọng cao trong hạnh phúc, thì với mức lương đó, nếu bạn sống ở HCM thì cũng chả bõ bèn gì.”

Đúng vậy, theo mình nghĩ thì dù cho bạn có lựa chọn con đường sự nghiệp nào đi chăng nữa, thì điều quan trọng là bạn phải có được hạnh phúc và được làm những việc mà mình thích làm; còn những “nấc thang nghề nghiệp” hiện tại có lẽ chỉ là phù du, và đó chỉ là sản phẩm của tụi làm nhân sự vẽ ra mà thôi.

Bài viết sau đây do Jeff Atwood viết vào thời điểm anh chuyển sang làm cho công ty Vertigo Software (sau này anh nghỉ việc ở Vertigo rồi xây dựng nên StackOverflow.com). Bài viết cũng cho ta thấy cái trăn trở đi tìm hạnh phúc trong công việc của anh. Và trước khi đi vào bài viết này thì mình cũng xin trích lại trăn trở của một lập trình viên Ấn Độ trong bài viết “Những lầm tưởng về lập trình viên Ấn Độ” đã được blog Vinacode đăng trước đây:

Có khi nào bạn cảm thấy mệt mỏi và mất phương hướng trong nghề lập trình?

Có khi nào bạn cảm thấy mệt mỏi và mất phương hướng trong nghề lập trình?

“Rao kết luận rằng cảnh ngộ của mình thì giống với một câu chuyện mà anh đã đọc hồi còn bé, câu chuyện kể về hàng ngàn con sâu bướm đang cố trèo qua một bức tường, chiều cao của bức tường đó thì chúng không biết. Chúng cứ trèo mãi, leo mãi, rớt xuống, lại bắt đầu lại, nhưng vẫn cứ tiếp tục trèo. Chúng không biết rằng cuối cùng chúng sẽ có thể bay được.

Anh không thể nhớ câu chuyện đó đã kết thúc như thế nào, nhưng cảm giác những coder của Ấn Độ ngày nay thì cũng giống hệt như những con sâu bướm đó, cứ làm cật lực theo cách của họ trong khi có nhiều cách hay hơn để vươn tới rất nhiều mục tiêu trong cuộc sống…”

Tôi nhớ rất rõ nỗi đau khổ mà cha mình đã phải trải qua trong suốt quãng đời sự nghiệp của ông. Ông đã học hành rất vất vả để kiếm được một mảnh bằng MBA (thạc sĩ quản trị kinh doanh) tại một trường đại học danh tiếng. Tấm bằng đó đã mở ra rất nhiều cơ hội cho ông, nhưng tôi không nghĩ rằng ông đã tìm thấy chính xác điều mà ông tìm kiếm. Trong suốt thời thơ ấu của mình, chúng tôi phải chuyển nhà liên tục theo công việc của ông từ nơi này đến nơi khác, chẳng bao giờ ở yên một chỗ hơn một năm. Tôi không chắc ông đã tìm thấy công việc làm thỏa mãn ông, thậm chí cho đến tận ngày nay. Khi đọc cuốn sách What Color is Your Parachute (Chiếc dù của bạn có màu gì), tôi thấy có những hình ảnh của gia đình mình ở trong đó.

Dù của bạn có màu gì?Dù của bạn có màu gì?


Có thể phải mất một khoảng thời gian dài để nhận ra điều mà bạn thực sự muốn làm trong đời.

Giống như cha mình, tôi cũng đã dành nhiều năm sau khi ra trường để nhảy hết công việc này đến công việc khác. Tôi không có điều gì để phàn nàn về điều đó cả. Tôi đã tạo ra một cuộc sống tuyệt vời và chẳng bao giờ phải ngồi chờ việc trong một thời gian dài trước khi một vài cơ hội mới xuất hiện. Tôi cũng rất thích thú với công việc của mình, nhưng vẫn chưa lựa chọn được một con đường sự nghiệp và đã để cho những thứ ngẫu nhiên quyết định tôi là ai, và cái mà tôi trở thành.

Tại một thời điểm nào đó trong sự nghiệp, bạn phải chấm dứt việc trôi nổi trong cuộc đời giống như hình ảnh chiếc lông chim trong bộ phim Forrest Gump.

Lập trình viên trôi nổi như chiếc lông chim.Thật đáng tiếc, tôi không nghĩ là cha mình đã từng nhận ra điều mà ông thích làm. Ông chẳng bao giờ quyết định màu sắc của chiếc dù mà ông mang. Nhưng tôi thì may mắn hơn. Một vài năm trước đây, tôi đã nhận ra điều tôi thực sự thích làm, công việc mà tôi thực sự thích làm nhiều hơn bất kỳ việc nào khác, đó là viết phần mềm và làm trò vui nhộn với những chiếc máy tính. Điều này đối với bạn dường như có vẻ hiển nhiên, nhưng bạn không phải là tôi. Việc tự nhận thức bản thân là một vấn đề rất khó với những điều tận sâu trong trái tim mình.

Cuộc đời quá ngắn ngủi để cứ ngồi tại một công việc mà bạn không được làm những thứ bạn muốn, nơi bạn không thích thú với cả chính bản thân mình. Và chưa hết, ở chỗ tôi đang làm, tôi đã trở thành một gã mất hết hy vọng trong tình yêu với tất cả những thứ máy tính và phần mềm, làm việc tại một công ty nơi phần mềm bị xem như là một món hàng hóa, một trung tâm phí tổn, một con quỷ thiết yếu:

Một người bạn của tôi làm việc tại một công ty đã chứng kiến một cuộc “dứt áo ra đi” lớn của các lập trình viên. Những người giỏi nhất rời đi trước, và những người trung bình cũng đi theo. Ở công ty chỉ còn lại những người đi làm theo giờ hành chính để lĩnh lương và chẳng cảm thấy tự hào gì về cái mà họ đang xây dựng cả. Công ty giờ đây lãnh hậu quả mà họ tự chuốc lấy: một team toàn những tay coder trình độ thấp. Còn những người từ thuở ban đầu, đầy nhiệt huyết và hoài bão đã rời đi hết rồi.

Các công ty xem các lập trình viên là “những thứ hàng hóa và những tay thợ lành nghề mức thấp” đã phải chịu số phận bi đát và chỉ còn lại những tay lập trình viên có trình độ trung bình ở lại với họ.

Công bằng mà nói, đó chỉ là phần bong bóng ở phía trên. Công việc ở đó cũng thú vị, nhưng có một điều quá rõ ràng: phần mềm không phải là dòng máu chảy trong huyết quản của tổ chức đó. Xu hướng gia công phần mềm sang các nước thuộc thế giới thứ ba đang treo lơ lửng trên đầu. Mặc dù những đồng nghiệp của tôi cũng có trình độ, nhưng không ai trong số họ có một nỗi ám ảnh với phần mềm như tôi. Đam mê của tôi là phần mềm và mọi thứ xung quanh nó, và đam mê này thì không có ai để cùng chia sẻ cả.

Tôi quyết định phải thay đổi điều đó. Các công ty sẽ không còn có khả năng lựa chọn tôi từ một loạt những ứng viên giống nhau nữa. Thay vì đó, tôi sẽ lựa chọn các công ty mà tôi tôn trọng, những công ty có thể chia sẻ cùng tôi cái đam mê về phần mềm. Với trên 30 năm tuổi cùng với sự khôn ngoan, tôi không còn để cho những cơ hội ngẫu nhiên quyết định con đường sự nghiệp của mình nữa. Tôi sẽ chọn nơi mà tôi muốn làm.

Trong một bài viết gần đây, Joel Spolsky đã mô tả cái triết lý định hướng phía sau trong công ty phần mềm của anh:

Thật ra, lý do chính để tôi phải tạo ra công ty này là để có niềm vui nơi làm việc. Môi trường làm việc tại công ty Fog Creek được thiết kế nhằm tạo ra sự thoải mái dễ chịu. Chúng tôi bắt đầu xây dựng công ty này bởi vì muốn có một nơi tuyệt vời để làm việc, để dùng tất cả những thời gian của mình một cách hiệu quả nhất. Và chúng tôi hơi tham lam khi thử làm rất nhiều thứ, đặc biệt là nếu nó sẽ tạo ra niềm vui hoặc nếu nó giúp chúng tôi có thể làm việc được tốt hơn. Điều đó sẽ khiến chúng tôi phải xây dựng công ty lâu hơn một chút, nhưng tôi nhận ra chuyến hành trình này là một phần thưởng xứng đáng của cuộc đời mình.

Đó chính xác là lý do tại sao tôi chọn làm việc tại công ty Vertigo Software. Bởi chúng tôi có cùng triết lý sống. Tại Vertigo, tôi được bao quanh bởi những kỹ sư phần mềm tài năng đến mức khó tin, những người mà tất cả đam mê của họ là dành cho phần mềm. Và một điều quan trọng là, chết tiệt, chúng tôi có niềm vui.

Nếu bạn yêu phần mềm nhiều như tôi, thì bạn xứng đáng làm việc tại một công ty nơi mọi người đến làm việc không phải để ngồi ngóng đồng hồ cho hết giờ, mà bởi vì họ cũng yêu quý phần mềm. Bạn xứng đáng làm việc tại một công ty nơi kỹ nghệ phần mềm được tôn trọng và những người đồng nghiệp gặp nhau để thích thú xây dựng những phần mềm cùng nhau.

Chúng ta đang ở trong giai đoạn giữa của một quả bom công nghệ khổng lồ; một số người thậm chí có thể gọi nó là một quả bong bóng công nghệ khác. Những cơ hội thì đang đầy rẫy.

Hãy lựa chọn một cách khôn ngoan con đường sự nghiệp cho riêng mình.

Các bài viết liên quan:

Về tác giả bài viết:

Jeff_atwood_coding_horrorJeff Atwood là một chuyên gia công nghệ tại Mỹ, hiện đang sinh sống và làm việc tại Berkeley, CA. Anh là một kỹ sư phần mềm chuyên về công nghệ Microsoft .NET, và là một blogger nổi tiếng trong cộng đồng công nghệ với blog Coding Horror, anh là người sáng lập và kiêm Giám đốc điều hành (CEO) của trang web hỏi đáp uy tín Stack Overflow và cũng là đồng sáng lập của Stack ExchangeDiscourse.

Advertisements

12 comments on “Con đường sự nghiệp nào cho lập trình viên?

  1. Cho em hỏi ạ! Em năm nay 12 có 1 niềm đam mê về lập trình. Cũng tạo được 1 số trang rồi đem bán. Tất cả kiến thức do em tự học.Vừa qua,trường khtn hệ đào tạo t3h có đến trường em đưa 1 đơn thi tuyển vào trường học về mã nguồn. Sắp tới sẽ thi và hệ đào tạo 2,5 năm tươg ứng với aptech. Cho em hỏi em muốn đi chuyên sâu vào nghề này có cần phải học thêm khoa cntt của 1 trường đại học nữa ko?

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s