Học tập, hay, Học cách làm thế nào để học

Bài viết được dịch từ blog Coding Horror

Một trong những kinh nghiệm đầu tiên của tôi là một tour đi tham quan các nhà máy sản xuất tại địa phương khi tôi còn đang học trung học. Một trong những người hướng dẫn tour là một kỹ sư được đào tạo tại trường đại học MIT đã đi kèm chúng tôi, giải thích về cách mọi thứ làm việc như thế nào. Tại cuối của tour đó, anh ta đưa cho mỗi đứa chúng tôi một bức hình của một con nhện mà anh ta đã chụp dưới cái kính hiển vi điện tử mà họ có tại nơi làm việc. Anh gọi nó là “Boris the Spider” theo tên một bài hát. Tôi đã giữ bức hình đó trong ngăn tủ của mình trong nhiều tháng trời.

Con nhện chụp dưới kính hiển vi điện tử.Con nhện chụp dưới kính hiển vi điện tử.


Là người vừa trở thành một học sinh trung học, lúc đó tôi đã rất ấn tượng. Tôi cứ nghĩ rằng cái máy tính Apple II mà tôi sở hữu là công cụ tinh xảo nhất rồi, vậy mà gã đó còn có cả một cái kính hiển vi điện tử thật kỳ diệu. Anh ta là một người ăn nói lưu loát, thông minh, và trên tất cả những điều đó, anh ta là một người điềm đạm nhất mà tôi đã từng được gặp. Và anh tốt nghiệp từ trường MIT, một trong những trường đại học tốt nhất về đào tạo kỹ sư ở đất nước này. Trong bữa ăn trưa, tôi đã hỏi anh ta rằng có bao nhiêu kiến thức mà anh học được ở trường có thể áp dụng cho công việc là kỹ sư hiện tại? Anh ta trả lời rằng:

Tôi không nghĩ rằng có bất kỳ kiến thức gì tôi đã học từ trường MIT mà tôi sử dụng cho công việc hiện tại cả.

Điều này làm tôi hoàn toàn khó hiểu. Vậy thì cái trình độ đại học hoành tráng kia sẽ có giá trị gì nếu không có bất cứ một kỹ năng nào mà bạn học được có ích cho công việc cả?

Lúc đầu, tôi cảm thấy hoài nghi. Nhưng sau khi xem xét kinh nghiệm học tập tại trường trung học của chính mình, thì tôi bắt đầu cảm thấy rõ ràng hơn. Và chắc chắn sau khi tham gia đại học trong khoảng một năm, tôi đã biết chính xác ý anh ta là gì. Giá trị của giáo dục thì không phải rõ ràng trong những thứ mà bạn đã học được– nó là ở trong việc học cách làm thế nào để học. Trong bài viết Knowledge Access as a Public Good (Truy cập tri thức như một tài sản công cộng), thì tác giả Danah Boyd đã đưa Wikipedia như là một ví dụ hoàn hảo như sau:

Tại sao chúng ta lại nói với sinh viên của mình đừng nên sử dụng Wikipedia, mà đáng lẽ ra nên dạy họ về cách mà Wikipedia hoạt động như thế nào? Phía trước chúng ta là một cơ hội lý tưởng để nói về cách làm thế nào mà tri thức được tạo ra, làm thế nào mà thông tin được phổ biến, cách mà các ý tưởng được chia sẻ ra sao. Hãy tưởng tượng nếu chúng ta dạy về đặc trưng “history” của Wikipedia cho các sinh viên có khả năng dò xem một entry trên Wikipedia đã được tạo ra và định giá cho bản thân chúng ra sao, và đâu là độ tin cậy của tác giả đã tạo ra nó. Bạn không thể làm được điều này với bộ bách khoa toàn thư kiểu cũ. Hãy tưởng tượng nếu chúng ta dạy các sinh viên làm thế nào để kiểm tra tính xác thực của Wikipedia, và tốt hơn nữa, là cách thêm những tài nguyên có giá trị tới một Wikipedia entry để công việc của họ trở thành một phần của tài sản công cộng.

Việc đọc một cách thụ động tài liệu trong một bách khoa toàn thư kiểu cũ hoặc một cuốn textbook thì chỉ là học, theo một ý nghĩa nào đó. Nhưng việc học cách làm thế nào để nghiên cứu và đặt câu hỏi đối với những kiến thức mà bạn đã đọc– và, như trong Wikipedia, làm thế nào để cập nhật nó vì vậy bạn đang bổ sung thêm vào kho tàng kiến thức của nhân loại– thì đó là kỹ năng có giá trị hơn rất nhiều. Đây là hình thức tham gia mà những kinh nghiệm thực tế sẽ vượt xa bất kỳ dạng các lớp học textbook truyền thống nào. Tại sao lại phải đi đọc các cuốn textbook khi mà bạn có thể giúp đỡ để viết ra nó? Không có gì có thể thay thế được những kinh nghiệm học được trên chiến trường.

Không ở đâu thì tầm quan trọng của việc học cách làm thế nào để học nhiều hơn là trong lĩnh vực phát triển phần mềm. Nghề lập trình thì hầu như bạn hãy xác định rằng phải tiếp tục học mãi: toàn bộ nghề nghiệp của bạn sẽ là một chuỗi dài không ngừng nghỉ của việc học một ít công nghệ mới hết cái này đến cái khác. Cứ mỗi 10 năm lĩnh vực phát triển phần mềm lại tự phát minh lại bản thân nó, và do đó công việc của chúng ta cứ phải tiếp tục.

Nếu bạn không thích học thêm những thứ mới, bạn sẽ xem thường kỹ nghệ phần mềm. Đó là tất cả điều chúng ta phải làm. Đó là lý do tại sao việc học cách làm thế nào để học là một kỹ năng cực kỳ quan trọng cho các kỹ sư phần mềm.

Các bài viết liên quan:

Về tác giả bài viết:

Jeff_atwood_coding_horrorJeff Atwood là một chuyên gia công nghệ tại Mỹ, hiện đang sinh sống và làm việc tại Berkeley, CA. Anh là một kỹ sư phần mềm chuyên về công nghệ Microsoft .NET, và là một blogger nổi tiếng trong cộng đồng công nghệ với blog Coding Horror, anh là người sáng lập và kiêm Giám đốc điều hành (CEO) của trang web hỏi đáp uy tín Stack Overflow và cũng là đồng sáng lập của Stack ExchangeDiscourse.

Advertisements

23 comments on “Học tập, hay, Học cách làm thế nào để học

    • Fizz, vì kiến thức luôn thay đổi mà, những cái ta đã học được sẽ sớm trở nên lạc hậu thôi. “Giá trị của câu cá không phải là số cá mà bạn đã câu được, mà chính là cách làm thế nào để câu” 😀

  1. Gửi ad, trước e thấy ad đúng 2,4,6 là ra bài mới, bây giờ mỗi thứ 4 ad mới up bài ( em thấy hơi ít 😀 ) , mong ad ra 2 bài/ tuần để ae được đọc nhiều hơn nhé. Thanks ad

    • Huy nguyen, cảm ơn bạn vì sự chia sẻ của bạn. Email của mình có trong mục Giới thiệu, bạn lấy thông tin bên đó nhé. Nhưng mình sẽ review trước để xem chất lượng và style có phù hợp với blog Vinacode hay không. Nếu phù hợp thì mình mới đăng nhé! 🙂

    • Tàng Thanh Phong, câu hỏi khó quá 🙂

      Ý của tác giả trong bài viết này bàn về vai trò của giáo dục đại học, vì nhiều người vẫn có quan niệm sai lầm rằng vào học đại học là sẽ được trang bị “đủ” kiến thức, và ra trường thì dùng kiến thức đó làm việc mà không cần phải học thêm gì nữa. Nhưng thực ra đại học chỉ cung cấp cho ta cái kiến thức nền tảng, hay nói chính xác là cái “cách để học” để có thể tiếp tục tự học sau này, vì học tập là việc suốt đời mà.

      Vấn đề tự học như thế nào cho hiệu quả (không chỉ trong lĩnh vực CNTT mà nói chung trong mọi lĩnh vực) thì đã có những cuốn sách khá hay về vấn đề này. Có những cuốn của cụ Nguyễn Hiến Lê (Tự học một nhu cầu của thời đại), hay của Thu Giang – Nguyễn Duy Cần (Tôi tự học) được xuất bản cách đây nửa thế kỷ nhưng giờ đọc vẫn thấy đúng. Bạn có thể tham khảo những cuốn đó nhé!

  2. Anh ơi, em là T, năm nay 98, có nghĩa là đang lớp 12 chuẩn bị thi đại học.
    Em muốn học lập trình lắm, nhưng em chẳng biết bắt đầu từ đâu, hơn nữa thì phải vùi đầu cho đống Toán Lý Anh để có tấm vé vào đại học ( Không thì sẽ nhục thúi :)).
    Em có tìm thấy nhiều tài liệu PHP, em nghĩ nên học cái này trước. Nhưng dành ra thời gian mỗi ngày thì em khó mà có thể cân bằng lịch học đc ( cho dù em ko đi học thêm).
    Anh có thể đưa em lời khuyên ko ạ.

  3. Thanks ad với những bài viết hay. Nếu ad có những bài viết từ các nguồn khác ngoài Coding Horror thì mình nghĩ nội dung sẽ phong phú hơn nhiều. 😀

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s